|
| | Narodziny Polskiej Sahary | Podobno powstanie Pustyni Błędowskiej zawdzięczamy? diabłu, który zły na górników olkuskich poszukujących srebra, postanowił zasypać kopalnie piaskiem znad Bałtyku. Szybując nad ziemią taszczył już ogromny wór piachu, zahaczył nim jednak o wieże kościoła w Kluczach i morze piasku wysypało się na okoliczne pola.
Niestety, to tylko romantyczna wersja powstania nasze Polskiej Sahary.
Pustynia Błędowska leży na wschodnim krańcu Wyżyny Śląskiej, obejmuje jedynie część rozległego obszaru piasków ciągnących się od źródeł Centurii, Białej Przemszy na północy, przez okolice Chechła, Błędowa, Kluczy, Bolesławia, Olkusza, Bukowna po Sierszę na południu i Maczki na zachodzie. Zasoby luźnych piasków na całym obszarze wynoszą około 2,5 miliardów metrów sześciennych. Równie dużych obszarów piasków śródlądowych nie ma w całej Europie Środkowej.
Piaski są pochodzenia lodowcowego, naniesione zastały przez wody z topniejących lodowców w okresie zlodowacenia środkowopolskiego i wypełniły rozległą pradolinę Przemszy, płynącej przed epoką lodową prosto na południe. Po ociepleniu klimatu obszar pokryły lasy, aż do XIII w, kiedy zaczęło się tu rozwijać górnictwo i hutnictwo. Masowe wyręby drzew potrzebnych jako budulec w kopalniach i opał do pieców hutniczych, ogołociły ten teren całkowicie.
Wiatr uruchomił piaski, dając początek Pustyni Błędowskiej, co okrzyknięto wówczas klęską ekologiczną. "Pustynia" to zresztą termin geograficzny, a nie klimatyczny.
Mimo to można było obserwować tutaj zjawisko fatamorgany : w dniu 18 marca 1924r. profesor Kazimierz Piech wraz z wycieczką obserwował falujące jezioro, w którym odbijały się piaski i rosnące drzewa.
Pustynia składa się z dwóch części oddzielonych doliną Białej Przemszy i na początku XIX wieku miała podobno przeszło 80 km kw. powierzchni. Dzisiaj zostało tylko 32 km kw. z czego około jedna trzecia to piaski. Ich powierzchnia zmniejsza się sukcesywnie, ponieważ pustynia zarasta zasadzoną na przełomie lat 50. i 60. wierzbą kaspijską.
Długość pustyni wynosi około 7 km, największa szerokość (na południe od Chechła) 3 km., średnia głębokość piasków wynosi 17 - 20 m., miejscami jednak znacznie więcej. Piasek tworzą drobne ziarna kwarcowe; często trafiają się w nim okruchy skał wapiennych i wypreparowane skamieniałości jurajskie (gąbki, ramienionogi, małże). Liczne są także okruchy innych skał. Najczęściej są one przez piasek oszlifowane do połysku. Do atrakcji należą tzw. fulguryty, czyli grudki minerałów powstałe wskutek stopienia piasku przez pioruny.
A.T. |
|
| Menu Kategorii |
· (Lip 17, 2009)
|
 |
Mamy 3 gości i 0 użytkowników online
Witam Nieznajomy, zostań użytkownikim już dziś.
|
|
{
return.gif)
